Yemek sonrası karnınız balon gibi şişiyorsa sebebi bu olabilir!
Yemeklerin ardından karında oluşan ani ve yoğun şişkinlik, gün boyu rahatsızlık veren gaz problemleri ve düzensizleşen tuvalet alışkanlıkları çoğu zaman "yediklerim dokundu" veya "strestendir" denilerek göz ardı ediliyor. Ancak tıp literatüründe SIBO (Small Intestinal Bacterial Overgrowth) olarak adlandırılan ince bağırsakta aşırı bakteri çoğalması, bu belirtilerin asıl kaynağı olabilir.
Araştırmalara göre sindirim şikayeti bulunan kişilerin %34’ünde, İrritabl Bağırsak Sendromu (IBS) hastalarının ise yüzde 52’sinde SIBO tespit ediliyor. Zamanında tedavi edilmeyen SIBO; emilim bozukluklarına, vitamin-mineral yetersizliklerine ve yaşam kalitesinde ciddi düşüşlere yol açabiliyor.
SIBO Belirtileri Nelerdir?
İnce bağırsaktaki bakterilerin aşırı çoğalması ve gıdaları fermente etmesi sonucu metan, hidrojen ve hidrojen sülfür gazları açığa çıkar. Bu durum şu klinik bulgularla kendini gösterir:
-
Yemek sonrası belirgin karın şişkinliği ve gaz
-
Karın ağrısı, bulantı, kabızlık veya ishal
-
Emilim bozukluğuna bağlı vitamin eksiklikleri ve gıda intoleransı
-
Cilt, nörolojik ve üreme/boşaltım sistemine yansıyan ikincil semptomlar
Belirtiler Diğer Hastalıklarla Karışabiliyor
SIBO semptomları; çölyak, laktoz intoleransı, reflü, Crohn ve ülseratif kolit gibi inflamatuvar bağırsak hastalıklarıyla büyük benzerlik gösterir. Bu benzerlik tanının gecikmesine neden olabilir. Obezite, romatolojik rahatsızlıklar veya parkinson gibi kronik sorunları olan bireylerin de inatçı gaz ve kabızlık durumunda uzman kontrolünden geçmesi önerilir.
SIBO Neden Oluşur?
Bağırsak dengesini bozan başlıca faktörler:
-
Çölyak, Crohn ve bağırsak hareketlerini yavaşlatan diyabet
-
Aşırı işlenmiş gıdalar, tek tip ve düşük lifli beslenme
-
Gereksiz/uzun süreli mide asidi baskılayıcı ilaç kullanımı
-
Safra metabolizması, pankreas enzimi yetersizlikleri ve bağışıklık sistemi sorunları
SIBO Tanısı ve Tedavi Süreci
Tanıda en sık hidrojen ve metan nefes testleri ile yapısal durumları incelemek adına endoskopik yöntemler kullanılır.
Tedavide yalnızca antibiyotik kullanımı yeterli değildir. Bakteriyel aşırı çoğalmayı kontrol altına almak için:
-
Uygun medikal tedaviyle birlikte fermente olabilen gıdaların aşamalı olarak kısıtlandığı özel bir diyet programı uygulanmalıdır.
-
Diyet sürecinin eğitimli bir diyetisyen eşliğinde yürütülmesi ve hastanın beslenme düzenine tam uyumu tedavinin başarısını belirler.
-
İyileşme sonrasında hastalığın nüksetmemesi için tetikleyici beslenme ve ilaç alışkanlıklarından uzak durulmalıdır.