Milyonlarca çalışanın gözü bu kararda! Haftada 4 gün mesai dönemi resmen başlıyor mu?
Mevcut maaşlarda ve haklarda hiçbir kesinti yapılmadan, haftalık çalışma gününün 5 günden 4 güne (haftada 32 saat) düşürülmesini öngören, "100-80-100" (Maaşın %100'ü, zamanın %80'i, verimliliğin %100'ü) modeli küresel ölçekte test ediliyor.
Başta İngiltere, Almanya, İzlanda ve Güney Afrika olmak üzere 30'dan fazla ülkede, binlerce şirketin katılımıyla devasa pilot bölgeler oluşturuldu. Küresel başarı sonrası sistem, çok uluslu dev şirketlerin Asya ve Avrupa operasyonlarına da sıçramış durumda.
Pandemi sonrası tavan yapan. "tükenmişlik sendromu" (burnout), iş stresine bağlı artan sağlık harcamaları ve Z kuşağının geleneksel mesai saatlerini reddetmesi, şirketleri nitelikli iş gücünü elde tutmak için bu radikal adımı atmaya zorladı.
Oxford Üniversitesi'nin hazırladığı resmi rapora göre; dinlenmiş bir çalışanın odaklanma süresi katlanarak artıyor. 4 gün mesai yapan şirketlerde ciro kaybı yaşanmadığı gibi, personel devir hızının %57 oranında düştüğü ve çalışanların ruh sağlığının %71 oranında düzeldiği kanıtlandı. Yani sistem hem patronun cüzdanını hem çalışanın sağlığını korumak için hayata geçiriliyor.
Şirketler cuma günlerini tamamen tatil ilan ederek veya personeli dönüşümlü gruplara bölerek iş akışının kesintisiz dönmesini sağlıyor. Gereksiz toplantılar eleniyor, operasyonel süreçler sıkıştırılıyor ve 4 güne sığdırılan mesaide maksimum odaklanma sağlanıyor.
Küresel pilot uygulamaları yöneten kar amacı gütmeyen. "4 Day Week Global" kuruluşunun CEO'su Dr. Dale Whelehan ve Oxford Üniversitesi Davranışsal Ekonomi Profesörü Dr. Jan-Emmanuel De Neve sürecin başındaki en yetkili isimler. Türkiye ayağında ise iş dünyası analisti ve İK Stratejisti Dr. Kamil Bayar konunun yerel dinamiklerini yorumlayan uzman olarak öne çıkıyor.
Küresel Liderlerden Resmi Açıklamalar
4 Day Week Global CEO'su Dr. Dale Whelehan yaptığı resmi açıklamada ulaşılan başarıyı şu sözlerle özetledi:
"Elde ettiğimiz veriler, haftada 5 gün çalışmanın 19. yüzyıldan kalma eski bir alışkanlık olduğunu kanıtladı. 4 gün mesaiye geçen şirketlerin %92'si pilot süreç bittikten sonra asla eski sisteme dönmeyeceklerini bildirdi. Bu artık bir lüks değil, ekonomik bir zorunluluk."
Oxford Üniversitesi Profesörü Dr. Jan-Emmanuel De Neve ise işin ekonomik boyutuna dikkat çekti:
"Verimlilik artışı o kadar net ki, cuma gününün tatil edilmesi üretimi düşürmüyor, aksine çalışanların işe bağlılığını tavan yaptırıyor. Akıllı işverenler bunun bir maliyet değil, kârlılık hamlesi olduğunu görüyor."
Türkiye İçin Durum Ne?
Konuyu Türk iş dünyası açısından değerlendiren İK Stratejisti Dr. Kamil Bayar, Türkiye'deki yasal mevzuata ve adaptasyon sürecine dikkat çekerek şunları söyledi:
"Türkiye'de haftalık yasal çalışma süresi 45 saat. Bu sistemi doğrudan entegre etmek ilk etapta sanayi üretiminde zorluklar yaratabilir. Ancak hizmet, teknoloji, finans ve yaratıcı sektörlerde haftada 4 gün mesai modeli Türkiye'de de kaçınılmaz olarak gündeme gelecek. Rekabet gücünü korumak isteyen Türk firmaları, küresel yetenekleri kaçırmamak adına bu esnekliğe ayak uydurmak zorunda kalacaklar."
