Çocuklarda odaklanma sorunu sadece ekran değil
Telefon, tablet ve sürekli değişen dijital uyaranlarla büyüyen çocuklarda odaklanma sorunu ailelerin giderek daha fazla gündemine giriyor. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Murat Doğan, her dikkat dağınıklığının bir hastalık olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, uyku, beslenme, fiziksel aktivite ve ekran kullanım alışkanlıklarının birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı.
Sorun sadece ekran süresi değil
Dr. Doğan, ekran başında geçirilen sürenin tek başına yeterli bir gösterge olmadığını ifade ederek, asıl önemli olanın ekranın hangi alışkanlıkların yerini aldığına bakmak olduğunu söyledi. Doğan, uykunun mu, hareketin mi azaldığını ya da aile içindeki sohbet, kitap okuma ve oyun zamanının mı ortadan kalktığının incelenmesi gerektiğini kaydetti. Kısa video içeriklerinin çocukları sürekli değişen uyaranlarla karşı karşıya bıraktığını belirten Doğan, kitap okuma, öğretmeni dinleme, problem çözme ve ödev yapma gibi etkinliklerin ise daha uzun süreli zihinsel çaba gerektirdiğini ifade etti.
Her dikkat dağınıklığı dehb değil
Çocuklarda görülen odaklanma problemlerinin hemen Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) olarak yorumlanmaması gerektiğini söyleyen Doğan; uyku yetersizliği, düzensiz beslenme, hareketsizlik, yoğun ekran kullanımı ve stresin de dikkat performansını etkileyebileceğini belirtti. Uzun süredir devam eden, okul başarısını, aile ilişkilerini veya günlük yaşamı belirgin biçimde etkileyen sorunlarda profesyonel değerlendirme alınmasının önemli olduğunu vurgulayan Doğan, amacın çocuğa hemen bir etiket koymak değil, sorunun kaynağını doğru anlamak olduğunu ifade etti.
Uyku, beslenme ve hareket önemli
Dr. Doğan, çocukların bilişsel performansında dengeli beslenme, düzenli uyku ve fiziksel hareketin önemine dikkat çekti. Çocukların gelişim dönemlerine göre ihtiyaçların farklılaşabileceğini belirten Doğan, takviye ürünlerin ise ancak uygun kullanım çerçevesinde ve sağlık profesyonellerinin önerileriyle değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Ebeveynlere de çağrıda bulunan Doğan, çocukların boş kaldığı her anın dijital içerikle doldurulmaması gerektiğini belirterek, çocuğun her dakika eğlendirilmesinin gerekmediğini, bazen hiçbir şey yapmamanın, hayal kurmanın ve kendi oyununu üretmenin de gelişimin doğal bir parçası olduğunu vurguladı.
Ailelere 6 öneri
Dr. Murat Doğan ailelere şu önerilerde bulundu:
- Yemek sırasında telefon ve tablet kullanımını sınırlandırın.
- Uyku öncesinde ekran kullanımını azaltın.
- Ders ortamındaki gereksiz dijital uyaranları kaldırın.
- Fiziksel aktivite ve açık hava zamanını destekleyin.
- Kitap okumayı günlük rutinin parçası haline getirin.
- Çocuğun her “sıkıldım” dediği anı ekranla doldurmayın.
