Yapay zekâ altyapı yatırımlarının desteğiyle dünya ticareti, pandemi dönemi hariç son on beş yılın en hızlı büyüme ivmesini yakalayarak güçlü bir direnç gösterdi.
Uluslararası alanda yayımlanan son Küreselleşme İzleme Raporu, yapay zekâ altyapısına yapılan devasa yatırımların dünya ticaretine olağanüstü bir ivme kazandırdığını gözler önüne serdi. Otuz milyondan fazla veri noktasının titizlikle incelenmesiyle hazırlanan kapsamlı araştırma, artan gümrük vergileri ve tırmanan jeopolitik gerilimlere rağmen küresel ticaretin büyüme trendini koruduğunu doğruladı. Yarı iletken devreler, gelişmiş ağ ekipmanları ve yüksek hızlı veri aktarım teknolojilerine duyulan yoğun istek, uluslararası piyasalardaki hareketliliğin ana sürükleyicisi olmayı sürdürdü.
Dünya Ticaret Örgütü ile OECD verilerinden derlenen analizlere göre, yapay zekâ teknolojilerini doğrudan destekleyen donanım ve bileşenler 2025 yılında mal ticaretindeki genel büyümenin yüzde 42'sini meydana getirdi. Bahsi geçen bu oran, 2026 yılının ilk çeyreğinde benzeri görülmemiş bir sıçrayışla yüzde 76 seviyesine tırmandı. Araştırma, küresel mal ticaretinin 2029 yılına kadar yıllık ortalama yüzde 3,4 oranında büyüme kaydetmesini öngörüyor. Bu tahmin, geride kalan on yıllık periyotta kaydedilen yüzde 2,7'lik yıllık ortalamanın oldukça üzerinde konumlanıyor.
Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan DHL Express CEO’su John Pearson, yapay zekâ teknolojilerinin evrilmesiyle birlikte çiplerden karmaşık ağ donanımlarına kadar pek çok kritik ürünün uluslararası tedarik zincirlerine kesintisiz ihtiyaç duyduğunu belirterek lojistiğin stratejik önemine şu sözlerle dikkat çekti: “Teknolojideki bu devasa dönüşüm, sınır ötesi tedarik zincirlerinin ne kadar hayati olduğunu bir kez daha kanıtladı.” Öte yandan, bölgesel çatışmalar ve lojistik geçiş noktalarındaki aksaklıklar bazı ekonomileri olumsuz etkiledi. 2026 yılının ilk beş aylık diliminde ticaret hacmi geçen yılın aynı dönemine kıyasla Suudi Arabistan'da yüzde 37, Birleşik Arap Emirlikleri'nde ise yüzde 7 oranında düşüş yaşadı.
ABD yönetiminin devreye soktuğu yeni gümrük tarifelerine rağmen küresel ticaretteki genel kaybın sınırlı kaldığı tespit edildi. Bu durum, Amerika'nın dünya ithalatındaki devasa payı, belirli kalemlerin vergilerden muaf tutulması ve ülkelerin geniş kapsamlı misilleme adımlarından kaçınmasıyla açıklandı. NYU Stern Yönetimin Geleceği Merkezi’nden DHL Küreselleşme Girişimi Direktörü Prof. Steven A. Altman, ticaretin gösterdiği direnci vurgulayarak şu ifadeleri kullandı: “Şirketler değişen politikalar ve aksaklıklar karşısında tedarik zincirlerini hızla uyarlamayı başardı.” Doğu Asya ve Pasifik bölgesi yüzde 24'lük artışla ticaret değerindeki yükselişte liderliği göğüslerken, Avrupa yüzde 12 ve Sahra Altı Afrika yüzde 11 oranında büyüme kaydetti.
BU HABERE DE BAKMeclis'te 2027 yılı bütçe maratonu salı günü başlıyor
