Başakşehir’de proton tedavisinin 2027’de başlaması planlanıyor
Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi’nde kurulum ve testleri süren proton tedavi cihazının 2027’de hizmete alınması planlanıyor. TROD Başkanı Prof. Dr. Banu Atalar, tedavinin sağlayacağı yararın doğru hasta seçimi ve uzman değerlendirmesine bağlı olduğunu vurguladı.

Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi’nde kurulumu ve testleri süren proton tedavi cihazının 2027’de hastaların kullanımına açılması planlanıyor. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’nun duyurduğu yatırımın, Türkiye’deki radyoterapi seçeneklerini genişletmesi beklenirken Türk Radyasyon Onkolojisi Derneği (TROD) Başkanı Prof. Dr. Banu Atalar, yöntemin yalnızca bilimsel ölçütlerle belirlenen uygun hastalarda değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti.
Atalar, protonların belirli hasta gruplarında sağlıklı dokuların aldığı radyasyon dozunu düşürmeye katkı sunabileceğini, ancak her hasta için uygun bir seçenek olmadığını söyledi. Teknolojinin sağlayacağı yararın, hastaya özel değerlendirme ve güçlü bir uzman ekiple ortaya çıkacağını vurguladı.
Protonlar tümöre nasıl yönlendiriliyor?
Proton tedavisi, kanser hücrelerini hedef alan ileri bir radyoterapi yöntemi. Yaygın radyoterapide X ışınları olarak bilinen fotonlar kullanılırken bu yöntemde pozitif yüklü protonlar tercih ediliyor. Bir parçacık hızlandırıcıda enerji kazanan protonlar, ayrıntılı tedavi planlamasıyla tümörün bulunduğu bölgeye yönlendiriliyor.
Yöntemin fiziksel özelliğini açıklayan Atalar, “Protonlar, enerjilerinin büyük bölümünü vücutta belirli bir derinlikte bırakır. ‘Bragg piki’ olarak adlandırılan bu fiziksel özellik sayesinde, tümörün arkasındaki sağlıklı dokulara ulaşan radyasyon dozu önemli ölçüde azaltılabilir. Bununla birlikte, ışının tümöre ulaşırken geçtiği dokular da bir miktar radyasyon alır. Dolayısıyla proton tedavisini sağlıklı dokulara hiç zarar vermeyen veya tamamen yan etkisiz bir yöntem olarak tanımlamak doğru değildir.” dedi.
Uygun hasta grupları değerlendiriliyor
Proton tedavisi; radyoterapiye ihtiyaç duyan çocuklarda, bazı beyin ve kafa tabanı tümörlerinde, göz tümörlerinde ve kritik organların yakınındaki belirli tümörlerde seçenek olabilir. Daha önce ışınlanmış bir bölgeye yeniden radyoterapi uygulanması gereken seçilmiş hastalar için de değerlendirilebiliyor. Tedaviye uygunluk, tümörün özellikleri ve alternatif planların karşılaştırılmasıyla belirleniyor.
Çocuklarda tedavinin yıllar sonra görülebilecek etkilerinin de hesaba katılması gerektiğini belirten Atalar, “Çocuklarda büyüme ve gelişme devam ettiği için tedavinin yıllar sonra ortaya çıkabilecek etkilerini de düşünmemiz gerekir. Uygun hastalarda sağlıklı organların aldığı radyasyon dozunu azaltmak, büyüme, öğrenme, hormonal işlevler ve diğer organ fonksiyonlarının korunmasına katkı sağlayabilir. Hedefimiz, hastalığı kontrol altına alırken hastalarımızın gelecekteki yaşam kalitesini de korumaktır.” diye konuştu.
Atalar’a göre proton tedavisinin temel katkısı, uygun hastalarda tümöre gerekli radyasyon dozu verilirken çevredeki sağlıklı dokuların daha az ışınlanabilmesi. Bu durum bazı yan etkilerin ve uzun vadeli komplikasyonların azaltılmasına imkân sağlayabilir. Seçilmiş tümörlerde, sağlıklı organların doz sınırları gözetilerek tedavi dozunun artırılması da mümkün olabilir. Beklenen fayda, hastalığa ve hastanın özelliklerine göre değişiyor.
Türkiye’de bu alandaki kapasitenin gelişmesinin uzman eğitimi, bilimsel araştırmalar ve uluslararası iş birlikleri açısından da yeni olanaklar yaratabileceğini kaydeden Atalar, proton tedavisinin diğer radyoterapi yöntemlerine her durumda üstün olduğu algısına karşı uyardı.
Atalar, “Günümüzde kullandığımız modern foton radyoterapisi yöntemleri, çok sayıda hastamız için etkili ve güvenli tedavilerdir. Proton tedavisinin sağlayacağı ek yarar, tümörün yeri, hastanın yaşı, çevredeki organlar ve karşılaştırmalı tedavi planları üzerinden değerlendirilmelidir. Daha düşük sağlıklı doku dozu, her durumda daha yüksek iyileşme oranı veya daha uzun yaşam anlamına gelmez.” değerlendirmesinde bulundu.
Yöntemin tüm kanser hastaları için uygun olmadığının altını çizen Atalar, “Proton tedavisi tüm kanser hastaları için uygun değildir. Yalnızca modern radyoterapi seçenekleriyle karşılaştırıldığında anlamlı yarar sağlaması beklenen seçilmiş hastalarda kullanılmalıdır. Bu karar, radyasyon onkolojisi uzmanının hastaya özel değerlendirmesiyle verilmelidir.” dedi.
Uzman ekip ve kalite süreçleri önem taşıyor
Proton merkezlerinin etkili ve güvenli çalışması için cihaz yatırımının yanı sıra radyasyon onkologları, medikal fizik uzmanları, radyoterapi teknikerleri ve diğer sağlık profesyonellerinden oluşan deneyimli bir ekip gerekiyor. Atalar, kapsamlı testlerin, hassas tedavi planlamasının ve düzenli kalite kontrolünün güvenli uygulamanın temel unsurları olduğunu belirtti.
Atalar, “Bu yatırımın hastalarımız için en yüksek yarara dönüşmesi amacıyla bilimsel hasta seçim ölçütleri, uygun sevk süreçleri ve tedavi sonuçlarının uzun dönem takibi birlikte ele alınmalıdır. Türk Radyasyon Onkolojisi Derneği olarak önceliğimiz, her hastanın kendisi için en uygun, kanıta dayalı ve güvenli radyoterapiye zamanında ulaşmasıdır.” ifadelerini kullandı.
TROD bünyesinde Proton Komisyonu kurulduğunu da bildiren Atalar, komisyonun güncel bilimsel kanıtları inceleyerek proton tedavisinin hangi hasta gruplarında ve koşullarda uygulanmasına yönelik tedavi önerileri hakkında raporlar hazırlayacağını söyledi. Atalar, “Derneğimiz bünyesinde kurulan Proton Komisyonu, güncel bilimsel kanıtları değerlendirerek proton tedavisinin hangi hasta gruplarında ve hangi koşullarda kullanılmasına ilişkin tedavi önerileri hakkında raporlar hazırlayacak. Amacımız, bu teknolojinin seçilmiş hastalarda, bilimsel ölçütler doğrultusunda ve en yüksek yararı sağlayacak şekilde kullanılmasına katkıda bulunmaktır.” dedi.
BU HABERE DE BAKİşte çocukların bağışıklığını destekleyecek öneriler







